Donate

Iechyd

Y Gynddaredd

Clefyd sy’n effeithio ar system nerfol mamaliaid yw’r gynddaredd. Yn y poer, ym meinwe’r ymennydd ac yn hylif yr asgwrn cefn y ceir y firws yn bennaf. Os caiff pobl eu brathu gan anifeiliaid sy’n dioddef o’r firws, gellir trosglwyddo’r firws i bobl. Yng Ngorllewin Ewrop, llwynogod sy’n cario’r gynddaredd yn bennaf, ond rydym yn gwybod bod mamaliaid gwyllt eraill, yn cynnwys afancod, yn ei gario. Gall rheoliadau cwarantin llym atal anifeiliaid sy’n dioddef o’r firws rhag cael eu cyflwyno i Brydain.

Giardia lamblia

Mae’r parasit protosoau ungellog yma, sydd i’w gael yn y coluddion, eisoes yn bresennol ym Mhrydain. Gall unrhyw famal, fwy neu lai, ei gario. Nid oes cysylltiad cryf rhyngddo ag afancod. Mae modd ei dynnu o’r d?r drwy hidlo’r d?r yn y ffordd arferol. Mae gan Norwy oddeutu 75,000 o afancod, ac er bod rhan helaeth o’r boblogaeth wledig yn cael d?r o nentydd heb eu trin, yr unig achos o Giardia lambliaa welwyd yn ddiweddar oedd ger Bergen – ardal heb afancod. Nid oes unrhyw achos wedi’i gofnodi yn Ewrop o afancod yn achosi problemau iechyd i bobl drwy drosglwyddo Giardia lamblia .

Leptospirosis

Y bacteriwm Leptospira sydd wrth wraidd y clefyd hwn. Mae afancod – yn ogystal â chnofilod eraill, fel llygod pengrwn y d?r – yn ei gario. Mae Leptospira eisoes yn bresennol yn nyfrffyrdd Prydain. Go brin y byddai cael afancod o fewn yr ecosystem yn cynyddu’r risg yn sylweddol i bobl neu dda byw.

Cryptosporidium

Parasit protosoau sy’n gallu arwain at salwch gastroberfeddol a dolur rhydd mewn pobl yw hwn. Mae eisoes yn bresennol ym Mhrydain. Da byw yn aml sy’n ei gario. Ni ddylai afancod gael effaith sylweddol ar bresenoldeb y parasit yma ymhlith pobl neu dda byw. Ni cheir unrhyw gofnod yn Ewrop o afancod yn achosi problemau iechyd i bobl drwy drosglwyddo Cryptosporidium.

Tularaemia

Y bacteriwm Francisella tularaemis sydd wrth wraidd hwn. Gall cnofilod, ymhlith pethau eraill, ei gario. Caiff ei drosglwyddo trwy dd?r ac aer. Mae’r bacteriwm yma i’w gael yn Ewrop, ond ni cheir mohono yn y Deyrnas Unedig. Byddai’n rhaid sgrinio iechyd unrhyw afancod a gâi eu mewnforio i’r wlad cyn eu rhyddhau.

Pseudotuberculosis

Mae’r bacteriwm Yersinia pseudotuberculosis , sy’n achosi ffug-ddarfodedigaeth, eisoes i’w gael yn y Deyrnas Unedig. Nid yw’n cael ei ystyried fel problem fawr i bobl na da byw. Mae’r rhan fwyaf o’r bobl sy’n dioddef ohono’n ei gael trwy gyfrwng eu bwyd. Nid oes cysylltiad agos rhwng afancod a’r clefyd.

TB Gwartheg

Nid oes tystiolaeth fod afancod yn cario TB gwartheg na’u bod yn beryglus i dda byw. Gan fod modd i’r rhan fwyaf o famaliaid ddioddef o TB gwartheg, mewn egwyddor gallai afancod ddioddef ohono. Nid yw ymddygiad naturiol afancod yn golygu eu bod yn dod i gysylltiad sylweddol â da byw, felly go brin y gellir ystyried afancod fel creaduriaid a fyddai’n trosglwyddo TB gwartheg yn sylweddol.

Gyrodactylus salaries

Ectoparasit d?r croyw bach (0.4mm) sydd i’w gael ar bysgod eogaidd yw hwn, ac mae i’w weld mewn rhannau o Ewrop. Dim ond am gyfnod byr y gall fyw heb bysgodyn, ac ni all nofio. Fel arfer, mae’n ymledu trwy ddod i gysylltiad uniongyrchol â physgod. Nid yw afancod yn ei gario. Ni wyddys am unrhyw achos ohono’n cael ei gario, ac eithrio gan bysgod a phobl.

Echinococcus multilocularis

This is a tapeworm that causes disease (echinococcosis/hydatidosis) in certain terrestrial mammals including humans.  The lifecycle of E. multilocularis involves a definitive host and an intermediate host, each harbouring different life stages of the parasite. Canids are the definitive hosts for the adult stage of the parasite whilst rodents are the main intermediate host.  Various mammals, including beavers and humans, can be infected as intermediate hosts by ingesting eggs.  E. multilocularis is very difficult to treat in its intermediate stage and in both beavers and humans long term infection can be fatal.  E. multilocularis occurs in wide areas of the Northern Hemisphere but is currently not present in Britain.  There are currently no tests that will allow the reliable screening of beavers for infection with E. multilocularis (although work to develop a blood test is underway) and thus sourcing from populations that are free of this parasite will currently be essential in ensuring that the importation and release of beavers into Wales is not associated with its introduction.