Donate

Pysgodfeydd

Mae afancod yn llysieuwyr felly nid ydynt yn cael effaith uniongyrchol ar bysgod.

Ni chanfu astudiaethau ar Afon Litlelva yn Norwy o effeithiau creu argaeau unrhyw effaith ar yr eogiaid a’r brithyllod yno [Cyfeiriad Halley a Lamberg 2001 ].

Ni chanfu astudiaeth ddiweddar o wahaniad dyfroedd cyfan Numesdalen, afon bwysig i eogiaid a brithyllod môr yn ne Norwy gyda phoblogaeth lawn o afancod, unrhyw dystiolaeth o effaith negyddol; yn wir, cynyddodd nifer yr eogiaid a’r brithyllod môr a ddaliwyd yn ystod y cyfnod pan ailsefydlodd yr afanc yn yr ardal. [ Cyfeiriad Duncan Halley ]

Yn dangos dosbarthiad eogiaid ieuainc (wedi’u marcio’n llwyd) a’r brithyllod (du) uwch law ac oddi tan bedair argae. Mae’r rhain o ddeorfâu yn 1998 (0+ oed) a 1999 (1+ oed). Mae’r patrwm yn debyg iawn i batrwm nant heb argaeau. [Duncan Halley: o’i gyflwyniad ym Mhowys ac ar safle rhwydwaith Afanc yr Alban]

Yn fwy cyffredinol, mae awdurdodau pysgodfeydd yn Norwy, lle ceir diwydiant pysgota eog pwysig, yn ystyried nad yw’r afanc yn cael unrhyw effaith arwyddocaol ac nad oes angen cyllido gwaith ymchwil i’r mater hwn.

Efallai fod gwaddod ar adegau ym mhyllau afancod yn gorchuddio safleoedd bwrw sil, ond ar raddfa fechan iawn mae hyn yn digwydd ac mae’n hawdd ei reoli. Yn wir, mae’r argaeau’n gyfrifol yn aml iawn am leihau lleidiogrwydd y d?r. Ystyrir pyllau o’r fath fel safleoedd pysgota da.

Ni all afancod gludo Gyrodactylus salaris , ectobarasit d?r croyw bychan (0.4mm) pysgod eogaidd a geir mewn rhannau o Ewrop.   Dim ond am gyfnod byr o amser y gall yr ectobarasit hwn fyw oddi ar bysgodyn eogaidd, ac ni all nofio.   Fel rheol, mae’n ymledu drwy gyswllt uniongyrchol rhwng pysgod.   Ni cheir gwybodaeth am unrhyw rywogaethau ar wahân i bysgod yn gweithredu fel cludwyr, ac eithrio pobl.

Mae presenoldeb afancod yn gallu bod yn fanteisiol, fodd bynnag, i bysgod.

Mae gweithgarwch afancod, fel tocio coed ar lannau afonydd a chreu pyllau, yn cynyddu’r cyflenwad o fwyd drwy sicrhau bod y planhigion dyfrol yn tyfu’n well a thrwy gynnig cyflenwad o infertebrata yn fwyd – wedi mesur yr olaf, gwelwyd cynnydd o 2-5 gwaith.

Mae ocsigeniad y d?r wrth iddo lifo dros argaeau a dal gwaddod llygredig yn ôl yn gwella safon y d?r hefyd, gan arwain at fwy o infertebrata.

Gall creu pyllau dyfnach mewn nant neu afon sefydlogi tymheredd y d?r mewn tywydd eithafol hefyd.   Ceir sawl achos wedi’i gofnodi o argaeau afancod yn galluogi i bysgod oroesi yn ystod cyfnodau o sychder mawr.

“Mae eogiaid, brithyllod ac afancod wedi byw gyda’i gilydd mewn harmoni am filiynau o flynyddoedd.   Mae’r rhai gyda phrofiad o ‘fyw gydag afancod’ wedi cadarnhau na cheir llawer o wrthdaro, os o gwbl, gyda physgota”. Gwefan Cymdeithas Bysgota Eog a Brithyll Cymru (www.wstaa.org). Awst 2006.

Gwybodaeth Bellach

Halley, D.J. a Lamberg, A. (2001). Populations of juvenile salmon and trout in relation to beaver damming of a spawning stream. tt. 122-127 in: Schwab, G. (gol.): The European beaver in a new millennium: Proceedings of the 2nd European Beaver Symposium, Bialowieza, Gwlad Pwyl 27-30 Medi 2000.

nd European Beaver Symposium, Bialowieza, Poland 27-30 September 2000.